تأثيرات زيان آور سيگار

حقایقی در مورد تأثیر تنباکو بر سلامت

تمامی افرادی که مراقب سلامت خود هستند مي‌دانند که سیگار برای سلامت آن‌ها مضر است. گر چه ممکن است آن‌ها بخواهند این تجربه را داشته باشند. حقیقت این است که تنباکو یکی از مواردی است که مرگ را جلو انداخته و سبب بروز بیماری‌هایی مي‌شود که این بیماری‌ها منجر به مرگ مي‌شوند. تنباكو بي واسطه مسئول مرگ سه ميليون نفر در هر سال است. اين ماده سبب بروز بيماري‌هاي قلبي، حملات قلبي، بسياري از سرطان‌ها، آمفيزم و برونشيت مزمن مي‌شود.

تأثيرات دخانيات براندامهاي بدن

سيگار اثرات شوم خود را بعد از طي كردن مراحل اوليه در استعمال‌كنندگان بجا مي‌گذارد و هر ساله بر تعداد قربانيان خود مي‌افزايد. كساني كه قلب، ريه، معده،‌عروق، مجاري تنفسي و ساير اعضاي بدن خود را به مرور زمان با سم نيكوتين و ساير سمومي كه در دود سيگار است (در مباحث بعدي به طور كامل به اين موضوع مي‌پردازيم) مسموم مي‌سازند،‌ سلامتي خود را به خطر انداخته و با اين مسموميت تدريجي با هر سيگاري كه روشن مي‌كنند گام تازه‌اي در جهت هلاكت خود بر مي‌دارند. چون مصرف كنندگان دخانيات جسم خود را بتدريج به سم آلوده مي‌كنند و به مرور در عمق بيماريهاي خود فرو مي‌روند، از شدت ناراحتيهاي جسمي خود آگاهي ندارند؛ آنها متوجه نمي‌شوند كه تا چه اندازه سلامتي خود را از دست داده و سموم سيگار چه تغييراتي در بافت‌ها و اعضاي بدنشان بوجود آورده است. مصرف كنندگان سيگار اغلب از تغييرات اوضاع، شرايط محيط و وضع تغذيه و كيفيت آن شكايت داشته و برخي اظهار مي‌دارند كه خوراك‌ها طعم لذت‌بخشي قبلي خود را از دست داده‌اند،‌ در صورتي كه تغييرات فوق معلول از بين رفتن سلامتي و كار دستگاه‌هاي بدنشان است. حساسيت اندامهاي بويايي و ذائقه‌ي آنها از ميان رفته، در پرزهاي چشايي آنها در اثر سموم نيكوتين، تغييراتي ايجاد شده است. دود و سموم نيكوتين در ريه‌ها ضايعاتي بوجود مي‌آورد كه در هنگام فعاليتهاي بدني غالبا شخص را به تنگي نفس دچار مي‌سازد. در تشريح مقايسه‌اي ريه‌هاي اجساد افرادي كه به استعمال سيگار عادت داشته‌اند، در درون لپكهاي شش، نايژه، ناي و ناحيه‌ي گلوي آنها ماده‌ي قيري شكل و بقاياي نيكوتين ديده شده است. اين مواد به مرور زمان در اثر استعمال مداوم دخانيات در اعضاي فوق رسوب كرده‌اند.

نقش و اهميت دخانيات در خلل وارد آوردن به سلامتي انسان داراي چنان اهميتي است كه لازم است تأثيرات نيكوتين بر بافتها و اندامهاي بدن به تفصيل مورد بررسي قرار گيرد.

 الف) تأثير دخانيات بر دستگاه تنفس

 ب) تأثير دخانيات بر دستگاه هاضمه

 ج) تأثيرات سيگار بر دستگاه گردش خون

سرطان و استعمال دخانيات

بشر در طي قرون متمادي بر طبيعت چيره شده و موانع و مشكلات بي شماري را از سر راه خود برداشته است، و با بيماري‌هاي مختلف پيروزمندانه مقابله كرده و آنها را به وسيله‌ي داروهايي كه ساخته؛ مغلوب كرده است، ولي هنوز بر بيماري سرطان غلبه نكرده و اسير كشتارهاي بي‌رحمانه‌ي آن است. سرطان هر روزه صدها نفر را به كام خود فر مي‌برد. براي رهايي از آن تا كنون راهي مؤثر پيدا نشده و تا دست نيافتن به راه علاج كامل آن، بشر ناگزير است براي مصون ماندن از اين بيماري، تلاش فراوان به عمل آورد تا از ابتلاي بدان جلوگيري كند.

بستگي استعمال دخانيات با سرطان گلو، دهان و ريه كاملاً روشن شده است. استعامل دخانيات به وسيله‌ي چپق، بيشتر باعث بروز سرطان دهان مي‌شود. در كشورهايي كه مصرف توتون،‌ از راه جويدن است (توتون مخصوص جويدن) سرطانهاي زبان، مري، لوزتين، لب، گلو و حنجره بيشتر ديده شده است.

به طور كلي سرطان موجب پديد آمدن تغييراتي در بافت اعضاي بدن مي‌گردد و چگونگی به وجود آمدن آن به شرح زير مي‌باشد:

هر عضو بدن انسان شامل ميلياردها سلول است. سلولهاي همشكلي كه در كنار هم قرار گرفته و كار مشابهي را انجام مي‌دهند، يك بافت را بوجود مي‌آروند (و هر عضو از چندين بافت تشكيل يافته است). سلولها هماهنگ با هم كار معين و مشخصي را انجام داده و در نتيجه‌ي همكاري بافتها هر عضو قادر است كار مخصوص به خود را انجام دهد. چنانچه قبلاً نيز اشاره شد، تمام سلولها تحت يك اراده و در جهت يك نيرو، حيات خود را ناديده گرفته و براي بقا و مصلحت زندگي ارگانيزم خود را فدا مي‌كنند. هر گاه سلولها بر طبق اراده و نيروي ناشناخته‌اي از انجام وظيفه‌ي خود سرپيچي كرده و به صورت خودمختار زندگي كنند و بدين ترتيب وجود ارگانيزم را ناديده بگيرند، موجود زنده به سرطان (برخي در اين زمينه اظهار مي‌دارند كه مواد سمي موجود در دخانيات،‌ نيكوتين، كربن، مونواكسيد و غيره در عمل اكسيژن و غذارساني به بافتها اختلال بوجود آورده و به علت نرسيدن هوا و غذاي كافي به سلولها در رشد و نمو بافت وقفه ايجاد مي‌كنند و بدين ترتيب مانع از آنابوليسم كافي سلولي مي‌شود. در نتيجه،‌ ياخته‌ها كه براي مدت طولاني تحت فشار قرار گرفته و از تكثير آنها جلوگيري به عمل آمده است بدون در نظر گرفتن شرايط و نياز اندام ارگانيزم به ازدياد نسل مي‌پردازد.) مبتلا مي‌گردد؛ بدين نحو كه برخي از سلولهاي موجود در يك بافت بر خلاف روال هميشگي رفتار كرده به ميل خود دست به تكثير نوع خود مي‌زنند و به مرور زمان اين گروه سركش از خون تغذيه كرده و خود را افزايش مي‌دهند. در نتيجه، چون سلولهاي تكثير شده به فضاي وسيعتري احتياج پيدا مي‌كنند ناچار سلولهاي مجاور خود را از بين برده و بدين ترتيب در كار بافت و عضو خلل ايجاد مي‌كنند.

در اثر استعمال دخانيات، نيكوتين و هيدروكربورهاي (تأثير كربورهاي سرطان زا بر روي حيوانات مورد آزمايش قرار گرفته و تزريق اين ماده به بدن جانوران آنها را به سرطان پوست مبتلا مي‌كنند. با توجه به تأثيرات كربورهاي سرطان‌زاي موجود دردود دخانيات براي كساني كه بيش از 15 تا20 سال مبادرت به استعمال سيگار كرده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند ضرورت داردكه با آزمايش‌هاي بيمارستاني از چگونگی وضع ريه‌هاي خود آگاهي يابند تا قبل از پيش آمدن حوادثي ناگواراز وقوع آنها پيشگيري به عمل آيد.) سرطان‌زا كه قسمتي از سموم سيگار را تشكيل مي‌دهند سلولهاي سالم در انتهاي نايژك و كيسه‌هاي هوايي در ششها را، تغيير شكل داده آنها را به سلولهاي سرطاني تبديل مي‌كنند. بدين ترتيب عمل جذب و دفع در اين گونه سلولها راكد مي‌شود و در اثر ادامه‌ي استعمال سيگار،‌ سموم فوق (هيدروركربورهاي سرطان زا) آنها را تقويت كرده و توسعه مي‌دهد. براي جلوگيري از تكثير و پيشروي سلولهاي سرطاني (چنانچه قبل از پيشروي سرطان از وجود آنها آگاهي پيدا شود) معمولاً قسمت سرطاني بافت شش را از بدن بيرون مي‌آورند. اگر چه استعمال دخانيات با پيپ، قليان و چپق مصونيت بيشتري نسبت به سيگار در مقابل خطر سرطان ريوي دارند،‌ ليكن همانطور كه قبلاً ذكر شد در كساني كه از چپق و پيپ استفاده مي‌كنند احتمال بيشتري براي ابتلا به سرطانهاي گلو و دهان وجود دارد و پيشرفت سلولهاي غير طبيعي و شيوع آنها با مقدار دخانياتي كه استعمال مي‌كنند بستگي كامل دارد. هر چه به مرور زمان سيگار بيشتري استعمال گردد، بر تعداد سلولهاي سرطاني نيز افزوده مي‌شود تا سرانجام تعداد گروه سلولهاي غير طبيعي به اندازه‌اي مي‌رسند كه تمام سطح آزاد بافت خود را مي‌پوشانند.

در صورتي كه بافتي با كمك سلولهاي غير همسان يا يك پرده‌ي غشايي از رشد سلولهاي ياغي جلوگيري كند، پيشرفت سرطان راكد مي‌گردد؛ همچنين در صورتي كه مصرف سيگار قطع شود، رشد اين سلولها براي هميشه متوقف خواهد شد. معمولاً پس از گذشت حدود پنج سال از قطع استعمال دخانيات، مواد قيري شكلي كه در ريه‌ها رسوب كرده است از بين خواهند رفت و در سالهاي بعد ريه‌ها بر اثر ترميم بافتهاي انتهاي نايژك و كيسه‌هاي هوايي سلامت خود را مجدداً بدست آورده و ديگر اثري از سموم دخانيات در آنها يافت نمي‌شود.